Historisch ontwerp van decreet kinderbijslag met duidelijke N-VA stempel goedgekeurd

Door Lies Jans op 20 maart 2018, over deze onderwerpen: Gezinsbeleid, Welzijn

Op dinsdag 20 maart werd het ‘Ontwerp van Decreet tot regeling van de toelagen in het kader van gezinsbeleid’ - kortweg het Decreet Kinderbijslag - goedgekeurd in de Commissie Welzijn, Volksgezondheid en Gezin van het Vlaams Parlement. “Dit decreet rond kinderbijslag is historisch. Voor de eerste maal in de geschiedenis werd een substantieel deel van de Federale Sociale Zekerheid overgeheveld naar Vlaanderen. Deze overheveling was dan ook de aanleiding om, voor het eerst sinds de jaren ’30, het systeem van de kinderbijslag fundamenteel te herdenken en te hertekenen. Meteen één van de grote werven van deze Vlaamse Regering.

Waar het Federale niveau nooit slaagde, lukt het Vlaanderen wél: de hervorming van een bijzonder complex systeem, waar de kinderbijslag in de loop van de geschiedenis toe was uitgegroeid. Een titanenwerk waarbij eens te meer de complexiteit van onze staatsstructuur werd blootgelegd.

Waarom moesten we het oude systeem hervormen? Want eigenlijk was iedereen relatief tevreden over het oude systeem van kinderbijslag? De kinderbijslag wordt altijd netjes op tijd uitbetaald en als gezin kan je dit bedrag dus met zekerheid inschrijven bij de inkomsten van je gezinsbudget. Toch rezen er vragen over. Het initiële systeem van kinderbijslag werd immers meermaals bijgewerkt en uitgebreid. Nooit werd het fundamenteel aangepast. Als gevolg van allerlei typisch Belgische koterijen groeide het zo uit tot een systeem met meer dan 750 verschillende toeslagen. Enkel een paar experten kenden er nog de finesses van.

 

Knelpunten

 

Daarmee zijn we meteen aanbeland bij één van de grootste kritieken op het oude systeem: de hopeloze complexiteit ervan. Verder werd de werkloosheidsval onvoldoende tegengegaan omdat de sociale toeslagen afhankelijk waren van het statuut van de ouders en niet van hun inkomen.  In verhouding tot het budget dat werd uitgetrokken konden de effecten op armoede ook zeker beter zijn. Het systeem bleek erg gevoelig voor fraude en tenslotte hield het geen rekening meer met de huidige gezinsrealiteit: de gezinnen worden kleiner en tegelijkertijd kennen we meer nieuw-samengestelde gezinnen. Daar heeft deze Vlaamse Regering nu wel op in gespeeld.

 

Uitgangspunten

Het nieuwe decreet bevat vier bepalende uitgangspunten: het is duidelijk, sociaal, rechtvaardig en rationeel.

Duidelijk: Het basisuitgangspunt van deze hervorming is duidelijk: we vertrekken vanuit de situatie van het kind. Het kind staat centraal. De rangregeling zoals we die in het verleden kenden, waarbij het tweede kind ‘meer waard was’ dan het eerste kind, valt weg. Het basisbedrag wordt op 160 euro vastgelegd: voor het eerste kind, het tweede, het derde, … Iedereen gelijk. Jonge, startende gezinnen die aan het begin van hun gezinsleven staan en tegen heel wat vaste kosten opkijken, krijgen hierdoor meer ondersteuning. Eerlijker, maar ook duidelijker. Daarbovenop komt er een éénmalige geboortepremie van 1100 euro voor élk kind.

 

Sociaal & Rechtvaardig: We behouden een systeem van sociale correcties maar leggen wel eigen accenten. Het nieuwe systeem blijft werken met zorgtoeslagen en sociale toeslagen.
De zorgtoeslagen voor kinderen met een beperking blijven behouden. Bij de sociale toeslagen voeren we een voor de N-VA cruciale omwenteling door. Momenteel bestaan er sociale toeslagen op basis van statuut. Iemand die langdurig arbeidsongeschikt is krijgt een sociale toeslag. Maar een gezin dat met hetzelfde bedrag moet rondkomen maar dit inkomen uit arbeid verwerft, krijgt géén toeslag. Deze discriminatie pakt dit decreet aan. De sociale toeslag wordt in de toekomst immers niet meer berekend op basis van het statuut van de ouders maar op basis van het inkomen. Of dit inkomen nu uit arbeid of uit een uitkering komt, dat maakt geen enkel verschil meer uit. Hierdoor pakken we de werkloosheidsval structureel aan. Werken wordt niet meer gestraft.

Verder legde de N-VA ook sterk de nadruk op de extra ondersteuning voor pleegouders: de toeslag van 61,79 euro gaat rechtstreeks naar hun. Ook het systeem van wezentoeslag werd herdacht. De extra ondersteuning blijft namelijk een dubbel basisbedrag voor volle wezen, 50% extra basisbedrag voor half-wezen. Tenslotte worden ook nog participatietoeslagen, een kinderopvangtoeslag en kleutertoeslagen ingevoerd.

Rationeel: Het uitbetalingssysteem wordt gerationaliseerd. Er komen minder fondsen en één IT-platform. Ouders beslissen nu ook zelf bij welk kinderbijslagfonds ze zich aansluiten.

 

Kritieken

 

Zoals elke grote hervorming stuitte ook deze op heel wat tegenkanting. Een eerste grote punt van kritiek  kwam er naar aanleiding van de armoedetoets die op het nieuwe systeem werd uitgevoerd. Uiteindelijk bleek deze onterecht. Kinderbijslag is nu al een wapen in de strijd tegen kinderarmoede maar met het nieuwe systeem versterken we dit nog.

Bij de overgangsregeling werden heel wat vraagtekens geplaatst. Hierbij waren er voor ons twee uitgangspunten: het systeem moet budgettair beheersbaar zijn én wie momenteel al kinderbijslag ontvangt, mag er niet op achteruit gaan.  Daarom moesten we keuzes maken. Gezinnen die nu een kind hebben in het oude systeem en na 2019 nog een kind krijgen, zullen daarom in twee systemen belanden. Die keuze is budgettair beheersbaar (neutraal) waarbij geen enkel kind minder krijgt op het moment van transitie.

Verder werd geopperd dat de indexsprong de gezinnen geld heeft afgenomen. Wij nemen niemand iets af, het bedrag van de indexsprong bood de mogelijkheid om een goede overgangsregeling uit te werken. Het alternatief zou een bruuske omschakeling zijn waarbij gezinnen plots zwaar verliezen en een pak minder kinderbijslag krijgen. Hier passen wij voor.

Grote gezinnen gaan er op achteruit, ook een veel gehoorde kritiek. Echter, de grote gezinnen van vandaag blijven in het huidige systeem. Wie na 2019 een derde (of meer) kind krijgt, valt in de nieuwe regeling met een minder hoog basisbedrag dan vandaag, maar men weet natuurlijk waar ze aan toe zijn. Doelstelling was om voor élk kind een zo hoog mogelijk basisbedrag te geven, los van het feit of er 1, 2, 3 of meer kinderen zijn. De rangregeling komt bovendien ook niet meer overeen met de huidige gezinsrealiteit, de overheid moet bovendien geen gezinsmodel naar voren schuiven.

De afschaffing van de leeftijdstoeslag werd opgenomen in het Regeerakkoord met een voor ons zeer belangrijk doel nl. jonge, startende gezinnen zo goed mogelijk ondersteunen. De achterstand die je als kind bij de start opbouwt, draag je je hele leven mee. Dat willen we vermijden. De kost van een kind stijgt inderdaad met de leeftijd maar ook het netto-besteedbaar gezinsinkomen stijgt doorheen de tijd. Daarom geven we jonge gezinnen graag dat extra steuntje in de rug.

 

Historisch

 

Deze Vlaamse Regering heeft met de hervorming van de kinderbijslag een historische prestatie geleverd. Bovendien is dit een budgetneutrale operatie: het totale budget van de kinderbijslag blijft op 3,5 miljard euro staan. We besparen dus niet op de kinderbijslag, ook niet op de sociale correcties. Dit is zeker een prestatie als je weet dat bij de overheveling van de andere bevoegdheden bij de zesde staatshervorming gemiddeld maar 85% van het budget is overgedragen.

We voeren een voldoende hoog, vast basisbedrag in van 160 euro waarbij we extra aandacht en middelen besteden aan kinderen in gezinnen die het écht nodig hebben, zoals kinderen met een beperking, wezen en half-wezen, pleegkinderen en kinderen die opgroeien in een gezin met een laag inkomen. Dit alles maakt dit decreet een sterk decreet, gericht op de toekomst met aandacht voor de nieuwe ontwikkelingen binnen onze samenleving waar wij ons als N-VA ten volle kunnen achter zetten.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is